De Algemene Productveiligheidsverordening (GPSR) — Verordening (EU) 2023/988 — is per 13 december 2024 volledig van toepassing en vervangt de Algemene Productveiligheidsrichtlijn (GPSD) die sinds 2001 gold. Voor retailers en importeurs op de EU-markt is dit een van de meest ingrijpende regelgevingswijzigingen in twee decennia.
Wat is de GPSR?
De GPSR stelt het basisveiligheidskader voor alle consumentenproducten die op de EU-markt worden gebracht en niet al onder specifieke productwetgeving vallen (zoals de Laagspanningsrichtlijn of de Speelgoedveiligheidsrichtlijn). In de praktijk geldt dit voor een breed scala aan dagelijkse producten — van meubels en kleding tot sportartikelen en huishoudelijke artikelen.
Het kernprincipe blijft ongewijzigd: alleen veilige producten mogen op de markt worden gebracht. Maar de GPSR verhoogt de compliancelat op meerdere terreinen aanzienlijk.
Wat is er nieuw ten opzichte van de GPSD?
1. Online marktplaatsen vallen nu direct onder de verordening
Een van de meest ingrijpende wijzigingen: online marktplaatsen worden nu behandeld als marktdeelnemers met directe verplichtingen. Verkoopt u via een platform als bol.com, Amazon of Zalando, dan moet dat platform zelf stappen ondernemen om onveilige producten te voorkomen — maar dat ontslaat u als verkoper niet van uw eigen verplichtingen.
2. Traceerbaarheid is strenger geregeld
De GPSR vereist dat producten gedurende de hele toeleveringsketen traceerbaar zijn. Dat betekent dat u documentatie moet bijhouden waarmee instanties kunnen achterhalen waar een product vandaan komt, wie het heeft behandeld en waar het naartoe is gegaan. Batchnummers, technische documentatie en gegevens over leveranciers en afnemers worden daarmee aanzienlijk belangrijker.
3. Rollen van marktdeelnemers zijn duidelijker afgebakend
De GPSR verduidelijkt en breidt de rollen van fabrikanten, gemachtigde vertegenwoordigers, importeurs en distributeurs uit. Importeert u producten in de EU van buiten de EU — ook voor doorverkoop — dan draagt u importeursverplichtingen, waaronder het vóór het op de markt brengen waarborgen dat het product aan de toepasselijke veiligheidseisen voldoet.
4. Verplichtingen rond veiligheidsmeldingen en ongevallenrapportage
Marktdeelnemers moeten nu processen hebben voor het melden van ernstige risico's aan nationale autoriteiten — en voor het rechtstreeks informeren van consumenten wanneer nodig. De GPSR introduceert een Europees productveiligheidsportaal waarlangs recalls en veiligheidsmeldingen worden gecoördineerd.
5. Digitale productpaspoorten komen eraan
De GPSR schept het juridische kader voor digitale productpaspoorten (DPP's), die consumenten en autoriteiten in de toekomst elektronisch toegang geven tot productveiligheidsinformatie. Implementatiedetails worden nog uitgewerkt, maar retailers doen er goed aan dit te volgen.
Wat moeten retailers en importeurs nu doen?
Heeft u uw compliancepositie ten opzichte van de GPSR nog niet doorgelicht, dan is nu het moment. Belangrijke stappen zijn:
- Breng uw toeleveringsketen in kaart en stel vast waar u als importeur optreedt (d.w.z. waar u producten van buiten de EU de EU binnenbrengt)
- Beoordeel uw technische documentatie voor producten zonder specifieke wetgeving — is die voldoende om veiligheid aan te tonen?
- Toets uw interne processen voor het afhandelen van veiligheidsklachten en productincidenten
- Actualiseer uw recallgereedheid — weet u hoe u uw klanten bereikt als u een veiligheidsbericht moet uitsturen?
- Overleg met uw marktplaatsen — begrijp welke informatie zij van u nodig hebben en wat hun nieuwe verplichtingen voor uw verkoopwijze betekenen
De GPSR is geen vinkjeslijst. Het is een signaal dat de EU serieus werk maakt van productveiligheid in de moderne toeleveringsketen. Nu de controle nemen is aanzienlijk minder kostbaar dan achteraf reageren op een markttoezichtsactie.
Wilt u uw GPSR-verplichtingen laten beoordelen of een complianceproces opbouwen? Neem contact op.